Messenger
ระบบบำบัดน้ำเสียส่งกลิ่น อย่าเพิ่งคิดว่าถังเต็ม! ควรเริ่มตรวจตรงไหน

เครื่องยังเดิน ปั๊มยังทำงาน แต่ทำไมกลิ่นเหม็นเริ่มรบกวนคนในอาคาร?

เมื่อกลิ่นจากระบบน้ำเสียเริ่มลอยเข้าพื้นที่ใช้งาน หลายคนอาจนึกถึงการสูบถังหรือหาผลิตภัณฑ์ดับกลิ่นมาใช้ก่อน แต่หากยังไม่รู้ต้นเหตุ ปัญหาเดิมก็อาจกลับมาอีก

เพราะกลิ่นไม่ได้เกิดจากถังเต็มเพียงอย่างเดียว อาจมาจากน้ำเสียที่ค้างในท่อ ออกซิเจนไม่เพียงพอ ตะกอนสะสม หรือแม้แต่จุดดักกลิ่นภายในอาคาร

ก่อนตัดสินใจแก้ไข ลองเริ่มจากคำถามง่าย ๆ ว่า “กลิ่นมาจากตรงไหน และเริ่มเกิดขึ้นเมื่อไร?”

กลิ่นกำลังบอกอะไรเกี่ยวกับระบบน้ำเสีย?

กลิ่นคล้ายไข่เน่าที่พบในระบบน้ำเสีย อาจเกี่ยวข้องกับ ก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ หรือ H₂S ซึ่งเกิดขึ้นได้จากการย่อยสลายในสภาวะไร้ออกซิเจน อย่างไรก็ตาม ระบบน้ำเสียมีสารก่อกลิ่นได้หลายชนิด การได้กลิ่นจึงเป็นเพียงสัญญาณให้ตรวจสอบ ยังใช้ฟันธงสาเหตุไม่ได้

จุดเริ่มต้นที่ช่วยให้แก้ปัญหาได้ตรงขึ้น คือการแยกตรวจ 5 เรื่องต่อไปนี้

1. มีฟองอากาศ ไม่ได้แปลว่าออกซิเจนเพียงพอ

สำหรับระบบที่มีส่วนเติมอากาศ จุลินทรีย์ต้องใช้ออกซิเจนในการย่อยสลายสารอินทรีย์ หากอากาศที่จ่ายไม่เพียงพอต่อภาระน้ำเสีย อาจเกิดสภาวะเน่าและกลิ่นได้ แม้เครื่องยังทำงานอยู่

ควรเริ่มตรวจ เครื่องเติมอากาศ ระบบจ่ายลม และค่าออกซิเจนละลายในน้ำ หรือ DO โดยให้ผู้ดูแลระบบประเมินเทียบกับความต้องการของกระบวนการ ไม่ดูจากฟองอากาศเพียงอย่างเดียว

2. น้ำเสียอาจเริ่มเน่า… ก่อนถึงถังบำบัด

บางครั้งต้นตอของกลิ่นอยู่ที่ท่อหรือบ่อรวบรวม หากน้ำเสียค้างอยู่นาน ออกซิเจนอาจถูกใช้จนหมด และเกิดกลิ่นก่อนเข้าสู่กระบวนการบำบัด

ควรเริ่มตรวจ จุดอุดตัน การไหลของน้ำ ระดับน้ำในบ่อ และรอบการทำงานของปั๊ม โดยเฉพาะเมื่อพบว่าน้ำระบายช้าหรือมีน้ำค้างผิดจากเดิม

3. ตะกอนที่มองไม่เห็น อาจเป็นต้นตอของกลิ่น

แม้ผิวน้ำจะดูไม่มีอะไรผิดปกติ แต่ตะกอนที่สะสมอยู่ด้านล่างอาจเป็นแหล่งกำเนิดกลิ่น และในระบบบ่อบำบัด การสะสมมากเกินไปยังลดพื้นที่และความสามารถในการบำบัดได้ด้วย

ควรเริ่มตรวจ ปริมาณตะกอน ประวัติการนำตะกอนออก และการทำงานของระบบจัดการตะกอน ให้ผู้ดูแลประเมินตามชนิดระบบก่อนกำหนดวิธีและรอบการนำตะกอนออก

4. กิจการโตขึ้น แต่ระบบยังรับภาระเท่าเดิมหรือเปล่า?

ผู้ใช้งานเพิ่มขึ้น หรือกิจกรรมที่ปล่อยน้ำเสียเปลี่ยนไป อาจทำให้ระบบต้องรับน้ำเสียมากขึ้นหรือเข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะภาระสารอินทรีย์ที่เพิ่มความต้องการออกซิเจน

ดังนั้น อุปกรณ์ที่ยังทำงานได้ตามปกติ อาจจ่ายอากาศไม่เพียงพอกับภาระใหม่

ควรเริ่มตรวจ ปริมาณและลักษณะน้ำเสีย ผลตรวจ BOD/COD และข้อมูลออกแบบเดิม พร้อมทบทวนว่ามีอะไรเปลี่ยนไปก่อนเริ่มเกิดกลิ่น

5. กลิ่นในอาคาร อาจเริ่มจากจุดเล็กกว่าที่คิด

หากกลิ่นเด่นชัดในห้องน้ำหรือใกล้จุดระบายน้ำ อย่าเพิ่งสรุปว่าระบบบำบัดเสีย เพราะน้ำในคอห่านหรือดักกลิ่นที่แห้ง ฝาปิดไม่สนิท และท่อระบายอากาศที่มีปัญหา ล้วนเปิดทางให้กลิ่นย้อนเข้ามาได้

ควรเริ่มตรวจ จุดระบายน้ำที่ไม่ค่อยได้ใช้งาน ฝาปิด ซีล และระบบระบายอากาศ โดยให้ช่างตรวจหากกลิ่นยังเกิดซ้ำ

ก่อนเรียกช่าง เตรียมข้อมูล 4 อย่างนี้ไว้

ข้อมูลหน้างานช่วยให้ทีมตรวจสอบหาสาเหตุได้ตรงประเด็นขึ้น ลองจดรายละเอียดสั้น ๆ ดังนี้

  • กลิ่นอยู่ตรงไหน ภายในอาคาร ใกล้บ่อรวบรวม หรือบริเวณบำบัด
  • เกิดเมื่อไร ตลอดวัน บางช่วงเวลา หรือหลังใช้น้ำจำนวนมาก
  • มีอะไรผิดปกติร่วมด้วย น้ำระบายช้า น้ำล้น เครื่องหยุด หรือมีสัญญาณเตือน
  • ก่อนเกิดกลิ่นมีอะไรเปลี่ยนไป จำนวนผู้ใช้งาน กิจกรรมการผลิต หรือการซ่อมบำรุง

การบันทึกจากพื้นที่ใช้งานปกติก็เพียงพอ ไม่จำเป็นต้องเปิดบ่อหรือเข้าใกล้เพื่อดมกลิ่น

ระวัง! กลิ่นจางลง ไม่ได้แปลว่าปลอดภัย

ก๊าซ H₂S อาจสะสมในบ่อและพื้นที่อับอากาศ และทำให้ประสาทรับกลิ่นไม่สามารถเตือนอันตรายได้ จึงไม่ควรก้มดม เปิดบ่อเพื่อหากลิ่น หรือลงไปตรวจเอง งานตรวจภายในต้องดำเนินการโดยผู้ผ่านการฝึกอบรม พร้อมการตรวจวัดก๊าซและมาตรการความปลอดภัยที่เหมาะสม

แก้กลิ่นให้ตรงจุด เริ่มจากเข้าใจระบบ

ระบบบำบัดแต่ละประเภทมีวิธีทำงานต่างกัน บางส่วนออกแบบให้ใช้อากาศ ขณะที่บางส่วนทำงานแบบไร้อากาศ การเพิ่มอากาศหรือสูบตะกอนจึงไม่ใช่คำตอบเดียวสำหรับทุกหน้างาน

หากกลิ่นเกิดซ้ำ รบกวนผู้ใช้อาคาร หรือพบร่วมกับการทำงานที่ผิดปกติ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจหาสาเหตุและประเมินระบบก่อนเลือกวิธีแก้ไข

เริ่มดูแลระบบน้ำเสียของคุณกับ DOS GREENOVATION
ติดต่อเพื่อพูดคุยเกี่ยวกับปัญหาที่พบ และสอบถามแนวทางดูแลระบบให้เหมาะกับอาคารหรือกิจการของคุณ

ขอบคุณแหล่งอ้างอิง

OSHA — Hydrogen Sulfide

US EPA — คู่มือแก้ปัญหาระบบบ่อบำบัดน้ำเสีย

US EPA — Treatment Lagoons Wastewater Tip Sheet

US EPA — Operations Manual: Package Treatment Plants

University of Minnesota — Troubleshooting: Odor Issues with Septic Systems

เริ่มเปลี่ยนให้องค์กรของคุณ
ประหยัดค่าใช้จ่าย ลดการใช้
พลังงานและทรัพยากร

ติดต่อเราทันที และทีมงานจะรีบตอบกลับภายใน 6 ชั่วโมง

“ตั้งแต่ใช้บริการ
DOS Greenovation
ไม่เคยมีคำว่าผิดหวัง”

คุณวราวุธ เจตจำนงค์

บริษัท เซ็นทรัลพัฒนา จำกัด (มหาชน)